ODDYCHAJ SWOBODNIE
PRACA Z ZANIECZYSZCZENIAMI POWIETRZA
Praca z chemikaliami, w toksycznych oparach czy w pyle bez odpowiednich zabezpieczeń doprowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Ucierpieć może nie tylko układ oddechowy ale cały organizm.
W tym poradniku podpowiemy w co zaopatrzyć się przed rozpoczęciem pracy w szkodliwych warunkach, jak dobrać odpowiednie maski, pochłaniacze czy filtry oraz jak postępować z nimi po zakończonej pracy.
Bazą do zabezpieczenia dróg oddechowych jest odpowiednie dobranie maski.
Podstawowy podział masek obejmuje maski jednorazowego użytku oraz wielokrotnego użytku (maski pełnotwarzowe i półmaski).
Maski jednorazowego użytku - nie powinno się ich używać dłużej niż 8 godzin (według zaleceń większości producentów). Maski te dzielą się na półmaski przeciwpyłowe oraz higieniczne. Nie posiadają rozmiarów.
Poniżej przedstawiamy przykłady półmasek rodzaj ich zastosowania oraz parametry.
| Maseczka medyczna jednorazowa HALITUS- | Medycyna, farmaceutyka, kosmetyka. (pył, kurz, smog) | Stwarzanie fizycznej bariery między błonami śluzowymi a potencjalnym zanieczyszczeniem. Wyrób medyczny klasy I. Maski są testowane zgodnie z normą EN 14683:2019 + AC:2019 - Typ I. Chronią przed większymi cząsteczkami, o średnicy powyżej 1 mikrometra (μm) |
| ||
| Półmaska przeciwpyłowa F-S 17 P1 bez zaworka- | Przemysł spożywczy, rolny, drzewny, budowlany, kamieniołomy, cementowanie. (Rdza, cząstki metali, beton, gips, tynk, kreda, celuloza, siarka, pył węglowy) | Ochrona układu oddechowego przed aerozolami pyłu, dymu, aerozolami na bazie wody oraz aerozolami mgieł o ile ich stężenie nie przekracza 4x NDS* |
| ||
| Półmaska przeciwpyłowa F-S 21 P2 z zaworkiem** | Przemysł górniczy, chemiczny, hutniczy, drzewny, budowlany, farmaceutyczny. (cement, stal, pyłki, łupież zwierzęcy, pyły drewna, miedź, aluminium, szkło i włókna mineralne, malowanie natryskowe, pyły ziaren, pleśń/grzyby, dym, spaliny, materiały rakotwórcze-eternit) | Ochrona układu oddechowego przed pyłem, dymem, aerozolami na bazie wody oraz mgłami o ile ich stężenie nie przekracza 10x NDS* |
| ||
| Półmaska przeciwpyłowa F-S 930 P3 z zaworkiem- | Przemysł górniczy, hutniczy, budowlany, farmaceutyczny, spawanie, lutowanie, oraz zagrożenia biologiczne. (stal, stal nierdzewna, beryl, antymon, arsen, kadm, kobalt, nikiel, rad, azbest, sortowanie odpadów, wirusy, enzymy, strychnina, cząstki radioaktywne) | Ochrona układu oddechowego przed pyłem, dymem, aerozolami na bazie wody oraz mgłami o ile ich stężenie nie przekracza 30x NDS* |
| ||
*NDS -najwyższe dopuszczalne stężenie substancji, której oddziaływanie na człowieka w ciągu 8 godzin pracy przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować szkodliwych zmian w stanie zdrowia.
** Zawór wydechowy skutecznie odprowadza parę wodną i dwutlenek węgla z wnętrza półmaski podczas jej stosowania.
Maski wielokrotnego użytku
Powyższe klasy półmasek - P1, P2 i P3 stosowane są również w filtrach do półmasek i masek wielokrotnego użytku. Jedyną różnicą jest zwiększenie wartości NDS.
W zależności od rodzaju masek filtry te mogą być doczepiane bezpośrednio do nich (wtyk bagnetowy lub wkręcane) a także mocowane za pomocą specjalnych nakładek.
Przykłady filtrów i masek z różnym mocowaniem:
| Filtr 3M 6035 P3 wtyk bagnetowy Maska pełnotwarzowa 3M 6800 | Filtr 3M 2125 P2 wtyk bagnetowy Półmaska 3M 6200 | Filtr MSA PLEC TEX P3 wkręcany Maska pełnotwarzowa MSA 3S BASIC PLUS | Filtr MILLA do NEW EURMASK + Nakładki Półmaska NEW EURMASK |
| | | |
Przy zakupie masek czy półmasek wielokrotnego użytku w sklepie stacjonarnym dobrze jest taką maskę przymierzyć, ponieważ producenci produkują je w kilku rozmiarach.
Kiedy mamy do czynienia z gazami lub parami, z którymi nie poradzą sobie filtry musimy zastosować pochłaniacze lub filtropochłaniacze, przeznaczone dla odpowiednich związków chemicznych czy pierwiastków.
W pierwszej kolejności należy określić z jakim związkiem czy pierwiastkiem będziemy pracować, następnie podpierając się gotowymi tabelami producentów odnaleźć nazwę substancji i sprawdzić jakiego typu pochłaniacza/ filtropochłaniacza czy filtra będziemy mogli użyć aby zapewnić sobie należytą ochronę.
Podstawowe oznakowania pochłaniaczy i ich przeznaczenie:
| P | biały | pyły i aerozole ciekłe |
| A | brązowy | gazy i opary organiczne o temp. wrzenia powyżej 65°C |
| AX | brązowy | gazy i opary organiczne o temp. wrzenia poniżej 65°C |
| B | szary | gazy i opary nieorganiczne, z wyjątkiem tlenku węgla np. chlor, siarkowodór |
| E | żółty | gazy i opary kwaśne np. dwutlenek siarki |
| K | zielony | amoniak i organiczne pochodne amoniaku |
| SX | fioletowy | określone przez producenta substancje, tzw. pochłaniacz specjalny) |
| NO | niebieski | tlenki azotu |
| Hg | czerwony | opary rtęci |
Rodzaje pochłaniaczy i przykładowe prace:
| typ pochłaniacza/filtropochłaniacza | rodzaje zanieczyszczeń | przykładowe prace |
| filtropochłaniacz A1- P2 | mikroskopijne krople aerozoli oraz pary rozpuszczalników oraz | malowanie natryskowe farbami wodnymi lub bazującymi na rozpuszczalnikach organicznych w otwartych wentylowanych pomieszczeniach, rozpylanie pestycydów, mycie ciśnieniowe z dodatkiem środków myjących |
| pochłaniacz A1 | pary rozpuszczalników | malowanie pędzlem lub wałkiem, odtłuszczanie, mycie, praca z olejami |
| pochłaniacz A1B1E1K1 | gazy i pary organiczne, nieorganiczne, dwutlenek siarki i gazy kwaśne oraz amoniak i jego pochodne | praca w przemyśle chemicznym |
Przykłady pochłaniaczy:
| Pochłaniacz MSA K2 wkręcany do maski | Pochłaniacze A1 wkręcane do maski NEW EURMASK | Pochłaniacze 3M ABEK1 wtyk bagnetowy |
|
|
|
|
W przypadku pracy z cieczami lub trującymi gazami szkodliwymi dla skóry i oczu, należy zastosować maskę pełnotwarzową, która ochroni oczy i skórę twarzy przed zagrożeniem.
W przypadku gdy stężenie tlenu w otoczeniu wynosi 17% objętości lub mniej albo gdy maksymalne stężenie substancji toksycznej w powietrzu przekracza 1% objętości stosujemy sprzęt izolujący w postaci kaptura lub pełnej maski, pod które nawiewane jest odfiltrowane powietrze ze środowiska zewnętrznego np. butli ze sprężonym powietrzem.
Jak długo można używać filtra/pochłaniacza?
Żaden producent nie określa dokładnego czasu zużycia filtrów i pochłaniaczy, ponieważ wpływa na to bardzo wiele czynników:
-stężenie zanieczyszczeń,
-kombinacje zanieczyszczeń,
-wilgotność powietrza,
-temperatura,
-czas użycia,
-tempo oddechowe osoby noszącej.
Jest jednak kilka oznak, po których możemy stwierdzić konieczność wymiany zabezpieczeń:
-zauważalny smak lub woń substancji zanieczyszczającej pochłaniacz/filtropochłaniacz,
-zwiększony opór oddechowy filtrów p/pył. lub filtropochłaniacza.
Zakończenie prac:
Jeżeli nie ma oznak zużycia filtrów/pochłaniaczy/filtropochłaniaczy istnieje możliwość ponownego ich użycia. W takim przypadku należy zdemontować akcesoria i umieścić je w szczelnym opakowaniu (może być woreczek strunowy lub próżniowy). Nie zostawiamy ich na wierzchu, ponieważ będą one dalej pracowały i filtrowały powietrze co doprowadzi do ich zużycia.
UWAGA!
Filtry po zużyciu wyrzucamy. Nie otwieramy ich i nie czyścimy!
.jpg)









